Абарона правоў спажыўцоў

Асноўным дакументам, які рэгулюе прававыя адносіны ў галіне абароны правоў спажыўцоў, з'яўляецца Закон Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2002 г. № 90-З «Аб абароне правоў спажыўцоў». Дзеянне гэтага Закона распаўсюджваецца на адносіны паміж спажыўцамі і вытворцамі, прадаўцамі, пастаўшчыкамі, прадстаўнікамі, выканаўцамі, рамонтнымі арганізацыямі, якія ўзнікаюць з дагавора рознічнага куплі-продажу і іншых падобных дагавораў.

Акрамя гэтага Закона пытанні абароны правоў спажыўцоў рэгулююцца Грамадзянскім кодэксам Рэспублікі Беларусь, пастановамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, іншымі дакументамі, прынятымі ў развіццё Закона.

У Рэспубліцы Беларусь дзяржаўныя органы ажыццяўляюць абарону правоў спажыўцоў у межах сваёй кампетэнцыі. Каардынацыю дзейнасці ў гэтай галіне ажыццяўляе Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю Рэспублікі Беларусь.

У межах вобласці дзяржаўная абарона правоў спажыўцоў і кантроль за выкананнем заканадаўства аб абароне правоў спажыўцоў ажыццяўляецца ўпаўнаважанымі па абароне правоў спажыўцоў абласных, гарадскіх і раённых выканаўчых камітэтаў.

Упаўнаважаным пастаянна аказваецца кансультатыўная дапамога з мэтай павышэння пісьменнасці спажыўцоў, арганізуюцца выступленні ў друкаваных сродках масавай інфармацыі, забяспечваецца размяшчэнне адпаведнай інфармацыі на стэндах і афіцыйных сайтах і г.д.

За 2025 год Глыбокскім райвыканкамам разгледжана 2 звароты (за 2024 г. – 2). Акрамя гэтага паступіла каля 30 вусных зваротаў па тэлефоне і шляхам асабістага наведвання, па якіх упаўнаважаным па абароне правоў спажыўцоў былі дадзены тлумачэнні па абароне сваіх правоў і законных інтарэсаў.

У Рэспубліцы Беларусь 15 сакавіка святочны дзень – Дзень спажыўца.

Традыцыйна ў рамках правядзення гэтага свята ў сродках масавай інфармацыі шырока асвятляюцца пытанні абароны правоў спажыўцоў. Мясцовымі выканкамамі праводзяцца «гарачыя лініі» па пытаннях спажывецкай тэматыкі з прыцягненнем спецыялістаў розных службаў.

У адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 сакавіка 1998 г. № 157 «Аб дзяржаўных святах, святочных днях і памятных датах у Рэспубліцы Беларусь» штогод 15 сакавіка ў рэспубліцы адзначаецца святочны дзень – Дзень спажыўца.

У 2026 годзе ў дзяржавах-членах Еўразійскага эканамічнага саюза (далей – ЕАЭС) вызначана тэма года мерапрыемстваў, накіраваных на інфармаванне і асвету грамадзян дзяржаў-членаў ЕАЭС па пытаннях абароны правоў спажыўцоў: «У Інтэрнэце як дома: ведай правы, купляй усвядомлена» (адпаведная рэкамендацыя прынята на пасяджэнні Калегіі Еўразійскай эканамічнай камісіі 24 снежня 2025 г.).

Тэма «У Інтэрнэце як дома: ведай правы, купляй усвядомлена» накіравана на прыцягненне ўвагі да праблем узаемадзеяння спажыўцоў і прадпрымальнікаў у лічбавай прасторы з мэтай пошуку ўзаемапрымальных шляхоў іх вырашэння, фарміравання добрасумленнай паводзінаў і даверу паміж імі.