Аб змяненні законаў па пытаннях прадпрымальніцкай дзейнасці

6 мая 2024 г.

Кіраўніком дзяржавы падпісаны Закон Рэспублікі Беларусь ад 22 красавіка 2024 г. № 365-З «Аб змяненні законаў па пытаннях прадпрымальніцкай дзейнасці».

Дакументам пашыраны пералік суб'ектаў абавязковага ўдзелу ў сістэме дзяржаўнага сацыяльнага страхавання.

Да такіх суб'ектаў будуць адносіцца грамадзяне, якія ажыццяўляюць:

· самастойную прафесійную дзейнасць, пры вядзенні якой выплачваецца адзіны падатак з індывідуальных прадпрымальнікаў і іншых фізічных асоб;

· рамяство, пры ажыццяўленні якога выплачваецца рамесны збор;

· дзейнасць па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму, пры ажыццяўленні якой выплачваецца збор за ажыццяўленне дадзенага віду дзейнасці.

Пачынаючы з 1 кастрычніка 2024 г. дадзеныя грамадзяне абавязаны выплачваць абавязковыя страхавыя ўзносы на пенсійнае страхаванне ў бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Рэспублікі Беларусь.

Парадак выплаты ўнёскаў і іх тэрміны для названых асоб, вызначаныя Законам № 365-З, аналагічныя як для індывідуальных прадпрымальнікаў.

Раз'ясненні

Кіраўніком дзяржавы падпісаны Закон Рэспублікі Беларусь ад 22 красавіка 2024 г. № 365-З «Аб змяненні законаў па пытаннях прадпрымальніцкай дзейнасці» (Закон № 365-З).

З 1 кастрычніка 2024 г. у рэспубліцы абноўлена архітэктура прадпрымальніцтва, якая прадугледжвае дзве катэгорыі суб'ектаў, якія займаюцца прадпрымальніцкай дзейнасцю:

юрыдычныя асобы

· малыя арганізацыі са сярэдняй колькасцю работнікаў да 100 чалавек,

· сярэднія арганізацыі – да 250 работнікаў,

· буйныя арганізацыі – звыш 250 чалавек;

фізічныя асобы (чатыры катэгорыі)

· індывідуальныя прадпрымальнікі,

[if !supportLists]· фізічныя асобы, якія ажыццяўляюць рамесніцкую дзейнасць,

· фізічныя асобы, якія ажыццяўляюць дзейнасць па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму,

·фізічныя асобы, якія ажыццяўляюць самастойную прафесійную дзейнасць.

Даведка. Пры ажыццяўленні самастойнай прафесійнай дзейнасці грамадзянін не мае наймальніка і не прыцягвае іншых фізічных асоб па працоўных і (або) грамадзянска-прававых дагаворах.

Законам Рэспублікі Беларусь «Аб змяненні законаў па пытаннях прадпрымальніцкай дзейнасці» пашыраны пералік удзельнікаў сістэмы дзяржаўнага сацыяльнага страхавання (артыкул 11).

З 1 кастрычніка 2024 г. абавязковаму дзяржаўнаму сацыяльнаму страхаванню ў частцы пенсійнага страхавання падлягаюць фізічныя асобы, якія ажыццяўляюць самастойную прафесійную дзейнасць і прымяняюць у дачыненні да такой дзейнасці адзіны падатак з індывідуальных прадпрымальнікаў і іншых фізічных асоб у парадку, прадугледжаным главой 33 Падатковага кодэкса Рэспублікі Беларусь; рамесніцкую дзейнасць; дзейнасць па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму (за выключэннем атрымальнікаў пенсій).

Даведка. З 1 студзеня 2023 г. абавязковаму дзяржаўнаму сацыяльнаму страхаванню ў частцы пенсійнага страхавання падлягаюць фізічныя асобы, прызнаныя плацельшчыкамі падатку на прафесійны даход (за выключэннем атрымальнікаў пенсій, а таксама ў перыяд прымянення імі падатковага выліку па падатку на прафесійны даход).

Іншымі словамі, пачынаючы з 1 кастрычніка 2024 г., усе названыя вышэй катэгорыі фізічных асоб абавязаны выплачваць абавязковыя страхавыя ўзносы на пенсійнае страхаванне ў бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Рэспублікі Беларусь (бюджэт фонду).

Прычым для названых фізічных асоб (за выключэннем асоб, якія з'яўляюцца плацельшчыкамі падатку на прафесійны даход) прымяняюцца аб'ект для налічэння ўзносаў, памер такіх узносаў, а таксама тэрміны іх выплаты, устаноўленыя заканадаўствам аб дзяржаўным сацыяльным страхаванні для індывідуальных прадпрымальнікаў у адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 15 ліпеня 2021 г. № 118-З «Аб узносах у бюджэт дзяржаўнага пазабюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Рэспублікі Беларусь» (Закон № 118-З):

аб'ект для налічэння ўзносаў – вызначаны імі даход,

· не менш за памер мінімальнай заработнай платы, устаноўленай і праіндэксаванай у адпаведнасці з заканадаўствам у месяцы, за які выплачваюцца ўзносы;

· не больш за шасцідзесяціразовы памер сярэдняй заработнай платы работнікаў у рэспубліцы за апошні месяц года, папярэдняга году, за які выплачваюцца ўзносы (артыкулы 4, 9 Закона № 118-З);

Даведачна. Памер месячнай мінімальнай заработнай платы з студзеня 2024 года ўстаноўлены ў суме 626,00 рубля; памер намінальнай налічанай сярэднямесячнай заработнай платы за снежань 2023 г. – 2271,00 рублёў.

памер узносаў на пенсійнае страхаванне (у працэнтах ад аб'екта для іх налічэння) – 29 працэнтаў (артыкул 5 Закона № 118-З);

Даведачна. Узносы на сацыяльнае страхаванне (6 працэнтаў) фізічнымі асобамі, якія ажыццяўляюць самастойную прафесійную дзейнасць, рамесную дзейнасць і дзейнасць па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму не выплачваюцца.

выплата узносаў за перыяды ажыццяўлення ў справаздачным годзе дзейнасці – штогод, не пазней 1 сакавіка года, наступнага за справаздачным (за 4 квартал 2024 г. – не пазней 1 сакавіка 2025 г.) (артыкулы 8, 11 Закона № 118-З);

прадстаўленне справаздачнасці – штогод, не пазней 31 сакавіка года, наступнага за справаздачным годам, прадстаўленне дакументаў персаніфікаванага ўліку (далей ДПУ) па форме ПУ-3 (толькі для тых плацельшчыкаў, якія жадаюць задэклараваць перыяды неажыццяўлення дзейнасці і тым самым выплаціць унёскі не за поўны каляндарны год, за 2024 г. – няпоўны 4 квартал) (пункт 16 Правілаў індывідуальнага (персаніфікаванага) уліку застрахаваных асоб у сістэме дзяржаўнага сацыяльнага страхавання, зацверджаных пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 8 ліпеня 1997 г. № 837);

Даведка. Праграма «Увод ДПУ» (форма ПУ-3) на сайце ФСАН.

льготы па выплаце ўнёскаў– для фізічных асоб, якія адначасова з ажыццяўленнем дзейнасці з'яўляюцца атрымальнікамі пенсій(артыкул 11 Закона № 365-З), унёскі названымі грамадзянамі выплачваюцца ў добраахвотным парадку з дня падачы ў органы Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны заявы аб жаданні ўдзельнічаць у праваадносінах па дзяржаўным сацыяльным страхаванні;

пастаноўка на ўлік у гарадскіх, раённых, раённых у гарадах аддзелах (сектарах) абласных, Мінскага гарадскога ўпраўленняў Фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны ажыццяўляецца па месцы жыхарства плацельшчыкаў у парадку, устаноўленым заканадаўствам.

Фізічныя асобы, якія ажыццяўляюць самастойную прафесійную дзейнасць і прымяняюць падатак на прафесійны даход, у цяперашні час з'яўляюцца плацельшчыкамі ўнёскаў у бюджэт фонду.