Паняцце наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх асноўныя віды

29 сакавіка 2024

Прававыя і арганізацыйныя асновы дзяржаўнай палітыкі ў сферы абароту і процідзеяння незаконнаму абароту наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх прэкурсораў і аналагаў вызначаны ў Законе Рэспублікі Беларусь «Аб наркатычных сродках, псіхатропных рэчывах, іх прэкурсорах і аналагах».

Ва ўказаным Законе змяшчаюцца вызначэнні паняццяў наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх прэкурсораў і аналагаў.

У адпаведнасці са арт.1 Закона наркатычныя сродкі, псіхатропныя рэчывы – рэчывы прыроднага або сінтэтычнага паходжання, уключаныя ў Рэспубліканскі пералік наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў і іх прэкурсораў, якія падлягаюць дзяржаўнаму кантролю ў Рэспубліцы Беларусь

Указаны Рэспубліканскі пералік зацверджаны пастановай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 11.02.2015 №19.

Найбольш часта сустракаюцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь наркатыкамі з'яўляюцца:

1. Апіоіды – гэта клас прэпаратаў, выдзеленых з макавага соку. Спажыўцы апіоідаў складаюць найбольшую частку кантынгенту асоб, якія знаходзяцца пад назіраннем у арганізацыях аховы здароўя. Асноўнымі наркатыкамі, якія выкарыстоўваюцца ў Беларусі, з'яўляюцца гераін, кустарныя апіоіды, вырабленыя з насення маку і макавай саломы, часам метадон нелегальнага паходжання. Залежнасць ад апіятаў наступае хутка, псіхічная залежнасць можа наступаць пасля 1-2 ін'екцый, для развіцця фізічнай залежнасці звычайна неабходна 2-3 тыдні бесперапыннага ўжывання. Гэтыя наркатыкі ўводзяць часцей за ўсё нутравена, а гераін – таксама паляць і нюхаюць.

2. Канабіноіды (марыхуана, гашыш, сінтэтычныя канабіноіды ў курыльных сумесі) – з'яўляюцца другімі па распаўсюджанасці наркатыкамі.

Значна больш небяспечнымі наркатыкамі з'яўляюцца сінтэтычныя канабіноіды «СПАЙС (SPICE)», якія ўваходзяць у склад курыльных сумесі – у апошні

час пачалі актыўна распаўсюджвацца ў падлеткавым асяроддзі. Пастаўляюцца ў продаж у выглядзе травы з нанесеным хімічным наркотычным рэчывам (сінтэтычнымі канабіноідамі). Менавіта гэта рэчыва выклікае залежнасць, параўнальную па сіле з нутравеннымі наркотыкамі, і можа прывесці да раптоўнай смерці пры перадазіроўцы і развіццю галюцынацый.

3. Інгаллянты – гэта хімічныя рэчывы, якія ўтрымліваюцца ў такіх таварах для дома, як розныя аэразолі, вадкасці для чысткі, клеі, фарбы, растваральнікі, вадкасці для зняцця лаку, газ для запальніц і інш. Іх нюхаюць або ўдыхаюць.

4. Псіхастымулятары (амфетамін, какаін, эфедрон, піравалерон і інш.) – псіхатропныя рэчывы, якія актывізуюць псіхічную і, у меншай ступені, фізічную актыўнасць арганізма. Яны стымулююць вышэйшыя псіхічныя функцыі, хутка здымаюць стомленасць, сонлівасць і млявасць, павышаюць працаздольнасць.

5. Галюцынагены – клас псіхаактыўных рэчываў, якія выклікаюць галюцынацыі і іншыя змененыя станы свядомасці. Найбольш вядомыя з прыродных – псілацыбін, атрымліваецца з грыбоў і мескалін, які выпрацоўваецца з пэўнага тыпу колючага хмызняку. З сінтэтычных – дыэтыламід лізергінавай кіслаты (LSD) і 3,4-метылендыёксіметамфетамін (МДМА), вядомы як экстазі. З лекавых – цыклодол, дзімедрол і інш.

Такім чынам, заканадавец «спісачна» аформіў забарону на немедыцынскае выкарыстанне ўсіх наркатычных сродкаў і псіхатропных рэчываў. Любыя з наўмысных дзеянняў з пералічанымі сродкамі і рэчывамі не ў медыцынскіх мэтах цягнуць крымінальную альбо адміністрацыйную адказнасць – гэта і азначае дачыненне да незаконнага абароту наркатычных сродкаў і псіхатропных рэчываў.

Пракурор Глыбоцкага раёна

У.М.Дайлідонак