Сур'ёзнае пытанне цаною ў жыццё

10 лістапада 2020

Курыць нельга, забараніць… ці курыць, нельга забараніць? Тытунь пачалі пастаўляць з Паўночнай Амерыкі неўзабаве пасля экспедыцыі Калумба.

Курыць нельга, забараніць… ці курыць, нельга забараніць?

Тытунь пачалі пастаўляць з Паўночнай Амерыкі неўзабаве пасля экспедыцыі Калумба. І ўжо ў 1624 годзе Папа Урбан VIII уводзіць найстражэйшую забарону на курэнне ва ўсім свеце і пагражае адлучэннем ад рымска-каталіцкай царквы тых, хто курыць або нюхае тытунь у святых месцах.

Спачатку не знайшла падтрымкі шкодная звычка і ў славянскіх народаў. У першай палове XVII стагоддзя цар Міхаіл Аляксеевіч Раманаў уводзіць забарону на курэнне. Кантрабандны тавар спальваюць, яго спажыўцы і гандляры падвяргаюцца штрафам і цялесным пакаранням. А пасля буйнога пажару ў Маскве, які адбыўся па віне курца ў 1634 годзе, за курэнне і зусім маглі прызначыць смяротнае пакаранне. Пазней забарона на курэнне была замацавана ў Саборным улажэнні 1649-га года, дзе «пякельнай траве» прысвяцілі цэлых дзесяць пунктаў. Ужыванне тытуню лічылася смяротным грахом, бо «дым тытунёвы ідзе ад пякельнага полымя», а сам працэс – гэта «паленне сатане, рытуал, які могуць здзяйсняць толькі адступнікі ад веры». За ўжыванне і продаж тытуню загадана было рэзаць носы, рваць ноздры, ссылаць на паселішча ў далёкія гарады і канфіскоўваць маёмасць.

У далейшым у розных краінах прымаліся шматлікія законы, якія прадугледжвалі розную ступень пакарання за курэнне. Напрыклад, у Вялікабрытаніі і Асманскай імперыі ў канцы XVI ст. курцоў прыраўноўвалі да ведзьмакоў і каралі «адсячэннем галавы». Трохі больш дэмакратычна паступалі ў ЗША. Галоўны суд штата Масачусетс у 1646 годзе забараняе курэнне тытуню бліжэй, чым у пяці мілях ад любога горада. У наступным годзе, Канэктыкут, ідучы прыкладам, уводзіць падобную забарону.

Аднак, паступова суровасць пакарання падала паўсюдна. Гэта адбывалася з-за выгады, якую несла продаж цыгарэт. На жаль, нават уражлівая статыстыка пажараў, якія ўзнікаюць з-за шкоднай звычкі, практычна ніяк не паўплывала на сітуацыю, і адсотак курцоў на працягу апошніх стагоддзяў няўхільна рос. Ужо Пётр Першы практычна легалізаваў яго курэнне ў Расіі і нават увёў моду на шкодную звычку, што спрыяла росту яе папулярнасці. Тытунь пераадолеў усе забароны.

Сёння, вядома, ні цялесным пакаранням, ні, тым больш, смяротнаму пакаранню за курэнне не падвяргаюць. І менавіта таму выбар на карысць уласнага здароўя і бяспекі сваіх блізкіх – гэта выбар, які павінен зрабіць кожны.