уносяць у абласныя Саветы дэпутатаў прапановы па пытаннях адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства;
утвараюць, аб'ядноўваюць і скасоўваюць сельскія населеныя пункты;
устанаўліваюць і змяняюць межы сельскіх населеных пунктаў;
адносяць (па ўзгадненні з абласнымі Саветамі дэпутатаў) пасёлкі, вёскі, хутары да аграгарадкоў і аграгарадкі да пасёлкаў, вёсак або хутароў;
адносяць пасёлкі, вёскі да хутароў, хутары да пасёлкаў або вёсак, пасёлкі да вёсак, вёскі да пасёлкаў;
устанаўліваюць і пераносяць адміністрацыйныя цэнтры сельсаветаў.

Гарадскія (акрамя Мінскага гарадскога), пасялковыя і сельскія Саветы дэпутатаў з улікам меркавання грамадзян уносяць у вышэйстаячыя Саветы дэпутатаў прапановы па пытаннях адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства.

Грамадзяне ў сферы адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства маюць права:

выказваць меркаванні па пытаннях адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства;
уносіць прапановы аб утварэнні, аб'яднанні і скасаванні адміністрацыйна-тэрытарыяльных і тэрытарыяльных адзінак, устанаўленні і змяненні іх межаў, устанаўленні і пераносе адміністрацыйных цэнтраў і па іншых пытаннях адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства ў дзяржаўныя органы, пазначаныя ў артыкулах 12–15 названага Закона;
удзельнічаць у разглядзе пытанняў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўстройства, якія закранаюць іх правы і законныя інтарэсы, шляхам звароту ў дзяржаўныя органы (арганізацыі), удзелу ў мясцовых рэферэндумах, сходах, іншых формах прамога ўдзелу ў дзяржаўных і грамадскіх справах, а таксама праз грамадскія аб'яднанні ў адпаведнасці з заканадаўствам;
ажыццяўляць іншыя правы, прадугледжаныя заканадаўствам.

Вывучэнне меркавання грамадзян па гэтых пытаннях ажыццяўляецца шляхам правядзення грамадскага абмеркавання.

У адпаведнасці з Палажэннем аб парадку правядзення грамадскіх абмеркаванняў у галіне архітэктурнай, горадабудаўнічай і будаўнічай дзейнасці, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 1 чэрвеня 2011 г. № 687 «Аб некаторых мерах па рэалізацыі Закона Рэспублікі Беларусь «Аб унясенні дапаўненняў і змяненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях архітэктурнай, горадабудаўнічай і будаўнічай дзейнасці», вызначаецца парадак правядзення грамадскіх абмеркаванняў у галіне архітэктурнай, горадабудаўнічай і будаўнічай дзейнасці. Грамадскаму абмеркаванню ў адпаведнасці з указаным палажэннем падлягаюць горадабудаўнічыя праекты, праектная дакументацыя і іншая дакументацыя, пазначаныя ў пунктах 19 і 23 указанага палажэння.

Грамадскае абмеркаванне праводзіцца ў формах:

інфармавання фізічных і юрыдычных асоб і аналізу грамадскай думкі;
работы камісіі па грамадскім абмеркаванні.

Арганізатар грамадскага абмеркавання – абласны, раённы, гарадскі, пасёлкавы, сельскі выканаўчы камітэт, мясцовая адміністрацыя раёна ў горадзе.

У адпаведнасці з Палажэннем аб парадку арганізацыі і правядзення грамадскіх абмеркаванняў праектаў экалагічна значных рашэнняў, экалагічных дакладаў па стратэгічнай экалагічнай ацэнцы, справаздач аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе, уліку прынятых экалагічна значных рашэнняў, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2016 г. № 458 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб парадку арганізацыі і правядзення грамадскіх абмеркаванняў праектаў экалагічна значных рашэнняў, экалагічных дакладаў па стратэгічнай экалагічнай ацэнцы, справаздач аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе, уліку прынятых экалагічна значных рашэнняў і ўнясенні змен і дапаўнення ў некаторыя пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь», вызначаецца парадак арганізацыі і правядзення грамадскіх абмеркаванняў праектаў экалагічна значных рашэнняў, экалагічных дакладаў па стратэгічнай экалагічнай ацэнцы, справаздач аб ацэнцы ўздзеяння на навакольнае асяроддзе, за выключэннем грамадскіх абмеркаванняў праектаў канцэпцый, праграм, планаў, схем у галіне архітэктурнай, горадабудаўнічай і будаўнічай дзейнасці, парадак правядзення якіх прадугледжаны заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб архітэктурнай, горадабудаўнічай і будаўнічай дзейнасці, а таксама парадак уліку прынятых экалагічна значных рашэнняў.

Арганізатарамі грамадскіх абмеркаванняў выступаюць:

па праектах праграмных дакументаў – дзяржаўны орган, які прымае такія рашэнні, або вызначаная ім ва ўстаноўленым заканадаўствам парадку арганізацыя;
па праектах нарматыўных прававых актаў – суб'ект нарматворчай ініцыятывы, які ажыццявіў падрыхтоўку праекта нарматыўнага прававога акта;
па праектах рашэнняў аб выдачы дазволаў – мясцовы выканаўчы і распарадчы орган;
па экалагічных дакладах па стратэгічнай экалагічнай ацэнцы – мясцовыя Саветы дэпутатаў, мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак, тэрыторыі якіх могуць закранацца пры рэалізацыі дзяржаўных, рэгіянальных і галіновых стратэгій, праграм, горадабудаўнічых праектаў, сумесна з дзяржаўным органам, які плануе распрацоўку праектаў дзяржаўных, рэгіянальных і галіновых стратэгій, праграм, горадабудаўнічых праектаў, і пры ўдзеле праектнай арганізацыі;
па справаздачах аб ацэнцыi ўздзеяння на навакольнае асяроддзе – мясцовыя Саветы дэпутатаў, мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак, на тэрыторыі якіх плануецца рэалізацыя гаспадарчай і іншай дзейнасці і тэрыторыі якіх закранаюцца ў выніку яе рэалізацыі, сумесна з заказчыкам плануючай гаспадарчай і іншай дзейнасці.

У адпаведнасці з Палажэннем аб парадку выдачы дазволаў на выдаленне аб'ектаў расліннага свету і дазволаў на перасадку аб'ектаў расліннага свету, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 25 кастрычніка 2011 г. № 1426 «Аб некаторых пытаннях абыходжання з аб'ектамі расліннага свету», вызначаецца парадак выдачы дазволаў на выдаленне аб'ектаў расліннага свету і дазволаў на перасадку аб'ектаў расліннага свету.

Пры плануючым выдаленні, перасадцы дрэў, кустоўяў у населеных пунктах мясцовы выканаўчы і распарадчы орган на працягу 10 каляндарных дзён з дня атрымання ад упаўнаважанай арганізацыі заключэння забяспечвае правядзенне грамадскага абмеркавання праекта рашэння аб выдачы дазволу на выдаленне, дазволу на перасадку ў парадку, які ўстанаўліваецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.