Заканадаўства, якое рэгулюе пытанні барацьбы з карупцыяй

16 верасня 2024

Карупцыя (ад лат. corrumpere – псаваць) на розных этапах развіцця грамадства, безумоўна, выступае адным з самых згубных з'яў.

У цяперашні час у Рэспубліцы Беларусь сфарміравана збалансаваная сістэма барацьбы з карупцыяй на ўсіх кіраўніцкіх узроўнях і ў розных галінах эканамічнай дзейнасці. Гэтая сістэма заснавана на нацыянальнай мадэлі развіцця дзяржавы і адпавядае міжнародным стандартам. Эфектыўнасць прымаемых Рэспублікай Беларусь мер па процідзеянні карупцыі, іх адэкватнасць адносна сітуацыі, якая складваецца, прызнаюцца і міжнароднай супольнасцю.

Прававой асновай антыкарупцыйнай дзейнасці ў краіне з'яўляецца Закон Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 «Аб барацьбе з карупцыяй» (далей – Закон), які ўступіў у сілу ў студзені 2016 г. У Законе захаваны асноўныя антыкарупцыйныя нормы, якія даказалі сваю эфектыўнасць. Яго асноўныя навацыі накіраваны на ўкараненне прафілактычных механізмаў, якія мінімізуюць матывацыю здзяйснення карупцыйных дзеянняў і выключаюць перадумовы для карупцыйных паводзін.

У прыватнасці, гэта забарона на працаўладкаванне ў якасці дзяржаўных служачых работнікаў, якія раней здзейснілі цяжкае або асабліва цяжкае злачынства супраць інтарэсаў службы, што не залежыць ад факту пагашэння судзімасці, пазбаўленне права на пенсійнае забеспячэнне ў выпадку здзяйснення ў перыяд праходжання дзяржаўнай службы цяжкіх або асабліва цяжкіх злачынстваў, звязаных з выкарыстаннем службовай асобай сваіх службовых паўнамоцтваў.

Уведзены грамадзянска-прававы механізм канфіскацыі па рашэнні суда маёмасці, у дачыненні да якой не прадстаўлены доказы яе набыцця на законныя даходы, пашыраны пералік звестак аб даходах і маёмасці, якія падлягаюць дэклараванню высокапастаўленымі службовымі асобамі.

Законам таксама прадугледжана ўвядзенне ў сістэму мер па барацьбе з карупцыяй грамадскага кантролю, формамі якога з'яўляюцца ўдзел грамадзян і грамадскіх аб'яднанняў у распрацоўцы праектаў і абмеркаванні нарматыўных прававых актаў у сферы барацьбы з карупцыяй, у дзейнасці створаных у дзяржаўных органах і арганізацыях камісій па супрацьдзеянні карупцыі, пасяджэннях калегій дзяржаўных органаў, правядзенні сацыялагічных апытанняў.

Акрамя Закона пытанні барацьбы з карупцыяй рэгулююцца наступнымі асноўнымі нарматыўнымі прававымі актамі:

Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15.12.2014 № 5
«Аб узмоцненні патрабаванняў да кіруючых кадраў і работнікаў арганізацый»;

Крымінальным кодэксам Рэспублікі Беларусь;

Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях;

Працоўным кодэксам Рэспублікі Беларусь;

Законам Рэспублікі Беларусь ад 14.06.2003 «Аб дзяржаўнай службе ў Рэспубліцы Беларусь»;

Законам Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2014 «Аб асновах дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў»;

Законам Рэспублікі Беларусь ад 13.07.2012
«Аб дзяржаўных закупках тавараў (работ, паслуг)»;

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 17.12.2007 № 644 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб дзейнасці каардынацыйнай нарады па барацьбе са злачыннасцю і карупцыяй»;

пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 26.12.2011 № 1732 «Аб зацвярджэнні Тыпавога палажэння аб камісіі па супрацьдзеянні карупцыі»;

пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 16.01.2016 № 19 «Аб некаторых пытаннях дэкларавання даходаў і маёмасці дзяржаўнымі служачымі і іншымі катэгорыямі асоб»;

іншымі нарматыўнымі прававымі актамі.

Пракуратура Глыбоцкага раёна