Глубокае – здаровы горад!
Сучасная дзяржаўная палітыка ў Рэспубліцы Беларусь у сферы грамадскага здароўя накіравана на захаванне здароўя здаровых людзей. Здаровы лад жыцця і прафілактыка неінфекцыйных захворванняў з'яўляюцца адной з найважнейшых міждзяржаўных праблем развіцця Рэспублікі Беларусь.
Фарміраванне здаровага ладу жыцця ў грамадзян, пачынаючы з дзіцячага ўзросту, забяспечваецца шляхам правядзення мерапрыемстваў, накіраваных на інфармаванне грамадзян аб фактарах рызыкі для іх здароўя, фарміраванне матывацыі да вядзення здаровага ладу жыцця і стварэнне ўмоў для вядзення здаровага ладу жыцця, уключаючы заняткі фізічнай культурай і спортам.
Праект «Глубокае-здаровы горад» рэалізуецца са снежня 2019 года. Перыяд рэалізацыі 2020-2024 гг.
Што такое «здаровы горад»?
«Здаровыя гарады» – гэта праект САЗ, які развіваецца з 1988 года і рэалізуе прынцыпы стратэгіі ААН «Здароўе для ўсіх» і еўрапейскай палітыкі аховы здароўя «Здароўе-2020».
Здаровы горад – гэта горад, які пастаянна фарміруе і паляпшае фізічнае і сацыяльнае асяроддзе і арганізуе свае рэсурсы такім чынам, каб людзі маглі дапамагаць адзін аднаму ў паляпшэнні жыцця і максімальным раскрыцці сваіх магчымасцей.
Задачай праекта з'яўляецца забеспячэнне здароўя насельніцтва як галоўнага прыярытэту гарадской палітыкі і свядомасці саміх жыхароў, а падыходы, закладзеныя ў гэтым праекце, дазваляюць ва ўмовах гарадскога асяроддзя практычна па ўсіх сацыяльных аспектах паспяхова вырашаць пытанні паляпшэння грамадскага здароўя.
Сутнасць праекта «Здаровыя гарады» ў тым, што гэта арганізацыйная мадэль новых адносін паміж існуючымі гарадскімі структурамі – адміністрацыяй горада, дзелавымі коламі, грамадскімі аб'яднаннямі і непасрэдна насельніцтвам – у рамках сумеснай дзейнасці, накіраванай на паляпшэнне здароўя насельніцтва і асяроддзя пражывання, павышэнне фізічнай актыўнасці, арганізацыю здаровага харчавання, прафілактыку шкодных звычак.
Такім чынам, гэта стварэнне горада, які жыве па прынцыпе здаровага ладу жыцця, у якім насельніцтва адказна ставіцца да ўласнага здароўя і здароўя навакольных, а таксама маюцца ўмовы для захавання і ўмацавання здароўя.
Здаровы горад – гэта не столькі горад, які дасягнуў нейкага пэўнага ўзроўню здароўя насельніцтва, колькі горад, які дамагаецца пастаяннага паляпшэння здароўя і якасці жыцця сваіх грамадзян, «наладжаны» на тое, што здароўе (у шырокім разуменні гэтага слова) – прыярытэтная праблема ўсяго гарадскога жыцця.
Асноўны падыход, закладзены ў праекце «Здаровы горад»: палепшыць здароўе людзей можна толькі ў выпадку мэтанакіраваных і скаардынаваных дзеянняў практычна ўсіх сектараў і ведамстваў, і, вядома, пры непасрэдным удзеле людзей – жыхароў гарадоў, раёнаў і пасёлкаў (Калектыўны падыход). І, бясспрэчна, дзеянні павінны быць доўгатэрміновымі і паслядоўнымі.
Ключавы элемент праекта – супольнае вырашэнне праблем. Неабходна сфарміраваць групу лідараў, зацікаўленых у будучыні горада і якія прадстаўляюць усе класы, групы і пласты насельніцтва.
Іншае ключавое паняцце канцэпцыі «Здаровых гарадоў» – гэта насельніцтва – у арыгінале «community» – супольнасць). Варта адзначыць, што гэта не абавязкова насельніцтва горада: гэта можа быць і раён у вялікім горадзе, і сельская або прыгарадная зона, якая ўключае ў сябе некалькі населеных пунктаў.
«Здаровы горад» імкнецца да наступных канкрэтных мэт:
чыстае, бяспечнае для здароўя фізічнае асяроддзе пражывання (уключаючы жыллё);
- гарадская экасістэма, стабільная цяпер і ў перспектыве;
- высокі ўзровень здароўя (высокія станоўчыя паказчыкі і нізкая захворвальнасць);
- адэкватныя сістэма аховы здароўя і ўзровень агульнадаступнай медыцынскай дапамогі;
- моцнае, арганічнае супольнасць жыхароў, якое характарызуецца ўзаемнай падтрымкай;
- шырокі ўдзел жыхароў у кіраванні горадам і кантроль з іх боку над адміністрацыйнымі рашэннямі, якія так ці інакш закранаюць іх жыццё, здароўе і дабрабыт;
- задаволенне асноўных патрэб (ежа, вада, жыллё, дастатковы ўзровень даходу, бяспека, праца, адукацыя) усіх людзей у горадзе;
- магчымасць шырокага выкарыстання наяўных вопыту і рэсурсаў, шырокія магчымасці кантактаў, абмену інфармацыяй, супрацоўніцтва;
- рэгулярныя сходы жыхароў (прадстаўнікоў насельніцтва) у той ці іншай форме для сумесн прыняцця рашэння ў кантэксце вышэйпералічаных мэт.